رطوبت مناسب سالن قارچ و انتخاب رطوبت‌ساز
رطوبت سالن قارچ باید در همه‌ی مراحل پرورش بالا باشد تا کمپوست و خاک پوششی خشک نشوند، اما در مرحله‌ی برداشت نباید آن‌قدر بالا برود که کلاهک قارچ‌ها خیس و چسبناک شود. طبق راهنمای دانشگاه ایالتی پنسیلوانیا (Penn State)، دمای هوای سالن در دوره‌ی برداشت قارچ دکمه‌ای حدود ۱۴ تا ۱۷ درجه‌ی سانتی‌گراد مناسب است. در این راهنما شرایط هر مرحله و انتخاب رطوبت‌ساز را توضیح می‌دهیم.
دما و رطوبت در هر مرحله‌ی پرورش
| مرحله | دما | رطوبت و نکته‌ها |
|---|---|---|
| اسپان‌ران (رشد میسلیوم پس از بذرپاشی) | دمای کمپوست حدود ۲۴ تا ۲۷ درجه (۷۵ تا ۸۰ فارنهایت)؛ بالای ۲۷ تا ۲۹ درجه به میسلیوم آسیب می‌زند | رطوبت نسبی بالا تا سطح کمپوست و بذر خشک نشود |
| پس از خاک‌دهی (کیسینگ) | دمای کمپوست حدود ۲۴ درجه تا ۵ روز، سپس روزی حدود ۱ درجه (۲ فارنهایت) کاهش تا ظاهر شدن پین‌ها | رطوبت بالا؛ آب‌دهی مرحله‌ای به خاک پوششی |
| پین‌دهی | — | پین‌ها وقتی تشکیل می‌شوند که دی‌اکسید کربن هوای سالن با ورود هوای تازه به ۰٫۰۸ درصد یا کمتر برسد |
| برداشت | دمای هوا ۱۴ تا ۱۷ درجه (۵۷ تا ۶۲ فارنهایت) | رطوبت آن‌قدر بالا که خاک پوششی خشک نشود، اما نه آن‌قدر که کلاهک‌ها چسبناک شوند |
منبع: Royse, D. J. and Beelman, R. B., Six Steps to Mushroom Farming, Penn State College of Agricultural Sciences. عددها برای قارچ دکمه‌ای (آگاریکوس) است و ممکن است برای ارقام مختلف کمی فرق کند. طبق همین منبع، قارچ قابل برداشت ۱۸ تا ۲۱ روز پس از خاک‌دهی ظاهر می‌شود.
کدام رطوبت‌ساز برای سالن قارچ؟
در سالن قارچ، کنترل دقیق رطوبت مهم است: رطوبت کم خاک را خشک می‌کند و رطوبت زیاد کلاهک را چسبناک. برای همین رطوبت‌سازی که با کنترلر و سنسور کار می‌کند انتخاب مناسب‌تری است.
- التراسونیک صنعتی: مدل‌های ۲۸۰۰، ۵۶۰۰، ۸۴۰۰ و ۱۱۲۰۰ طبق مشخصات کنترلر دما و رطوبت (۳۰ تا ۹۹ درصد) و سنسور دارند و به‌ترتیب برای ۲۱۰، ۴۵۰، ۶۶۰ و ۱۵۰۰ متر مکعب (با سقف ۳ متری) مناسب‌اند.
- پروانه‌ای: برای سالن‌های بزرگ؛ همراه با کنترلر رطوبت STC-3028 که طبق مشخصات دما و رطوبت را می‌سنجد و ۲ خروجی دارد.
برای محاسبه: حجم سالن (طول × عرض × ارتفاع) را حساب کنید و با فضای مناسب مدل‌ها مقایسه کنید. مقایسه‌ی کامل انواع را در مقاله‌ی «انواع رطوبت‌ساز صنعتی» ببینید.
گرمایش سالن قارچ
در فصل سرد، برای نگه داشتن دمای سالن به گرمایش نیاز است. طبق راهنمای Penn State، کنترل دما در سالن قارچ با گرم کردن هوا و ورود هوای تازه انجام می‌شود. گرم کردن هوای ورودی رطوبت نسبی را هم پایین می‌آورد؛ برای همین گرمایش و رطوبت‌ساز باید با هم تنظیم شوند. برای گرمایش، هیترهای دودکش‌دار انتخاب امن‌تری هستند، چون محصولات احتراق را از سالن خارج می‌کنند. مدل‌ها را در دسته‌ی هیتر گلخانه‌ای ببینید.
تجهیزات لازم (چک‌لیست)
- رطوبت‌ساز با کنترلر رطوبت
- دماسنج و رطوبت‌سنج در چند نقطه‌ی سالن
- سیستم تهویه برای ورود هوای تازه و کم کردن دی‌اکسید کربن؛ هواکش و فن صنعتی
- گرمایش دودکش‌دار برای فصل سرد
سؤالات متداول
رطوبت زیاد به قارچ آسیب می‌زند؟
بله. طبق راهنمای Penn State، رطوبت نباید آن‌قدر بالا برود که سطح کلاهک‌ها خیس و چسبناک شود.
چرا تهویه در سالن قارچ مهم است؟
پین‌دهی وقتی شروع می‌شود که دی‌اکسید کربن هوای سالن با ورود هوای تازه به ۰٫۰۸ درصد یا کمتر برسد؛ هوای بیرون حدود ۰٫۰۴ درصد دی‌اکسید کربن دارد.
دمای مناسب سالن قارچ در دوره‌ی برداشت چقدر است؟
طبق همان منبع، ۵۷ تا ۶۲ درجه‌ی فارنهایت، یعنی حدود ۱۴ تا ۱۷ درجه‌ی سانتی‌گراد.
برای انتخاب رطوبت‌ساز سالن قارچ از مشاوره‌ی رایگان فروشگاه صنعتی هامان استفاده کنید. همه‌ی مدل‌ها در دسته‌ی رطوبت ساز و مه پاش آمده‌اند. همه‌ی محصولات با ضمانت اصالت عرضه می‌شوند و سفارش‌ها با ارسال فوری به سراسر ایران ارسال می‌شوند.
